O‘zbekistonda paxta va bug‘doy yetishtiruvchilarni moliyaviy qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha qo‘shimcha choralar joriy etiladi. Bu prezidentning “Paxta va bug‘doy yetishtiruvchilarni moliyaviy qo‘llab-quvvatlashning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi farmonida belgilandi.
Farmonga ko‘ra, 2026-yil hosilidan boshlab Agricultural Payments Agency tomonidan bir qator foiz xarajatlari kompensatsiya qilinadi.
Jumladan, paxta xomashyosi yetishtirish uchun ajratilgan imtiyozli kreditlarni shartnomada belgilangan muddatda qaytargan xo‘jaliklarga kredit bo‘yicha to‘langan foizning 2,5 foizlik punkti qoplab beriladi. Agar kredit hosil yilining yakuniga — 31-dekabrga qadar qaytarilsa, foiz to‘lovining 5 foizlik punkti kompensatsiya qilinadi.
Bug‘doy yetishtirish xarajatlari uchun ajratilgan imtiyozli kreditlarni hosil yilining 1-avgustiga qadar to‘liq qaytargan xo‘jaliklarga esa foiz to‘lovining 4 foizlik punkti qoplab beriladi.
Shuningdek, paxta xomashyosini xarid qilish uchun paxta-to‘qimachilik klasterlari hamda paxtani qayta ishlash va ip-kalava ishlab chiqarish zanjiriga ega korxonalarga ajratilgan tijorat kreditlari bo‘yicha to‘langan foizning 8 foiz punktidan yuqori, biroq 16 foiz punktidan oshmagan qismi ham kompensatsiya qilinadi.
Farmonda dizel yonilg‘isi xarajatlarini qisman qoplash tartibi ham nazarda tutilgan.
Unga ko‘ra, 2026-yil 1-apreldan 1-iyulgacha qishloq xo‘jaligi korxonalari tomonidan birja orqali xarid qilingan har bir tonna dizel yonilg‘isi qiymatining 13 million so‘mdan oshgan qismi uchun, biroq 2 million so‘mdan ko‘p bo‘lmagan miqdorda subsidiya ajratiladi. Mablag‘lar respublika byudjeti hisobidan agentlik orqali to‘lanadi.
Bundan tashqari, 2026-yil 1-sentyabrdan State Fund for Support of Agriculturening ayrim subsidiya ajratish vakolatlari ham Agrar sohada to‘lovlar agentligiga o‘tkaziladi.
Xususan, qishloq xo‘jaligi subyektlariga o‘z mablag‘lari va tijorat banklari kreditlari hisobidan yetishtirilgan paxta xomashyosini birjada sotishda elektron hisobvaraq-faktura qiymatining bir qismini qoplash, shuningdek, paxta-to‘qimachilik klasterlari va ip-kalava ishlab chiqaruvchi korxonalarga o‘z mablag‘lari hisobidan xarid qilingan paxta xomashyosi qiymatining bir qismini kompensatsiya qilish tartibi joriy etiladi.
Farmonda qayd etilishicha, ushbu choralar paxta va bug‘doy hosildorligini oshirish, shuningdek, mazkur mahsulotlarni yetishtiruvchi xo‘jaliklarni qo‘shimcha rag‘batlantirish va ularni moliyalashtirish mexanizmlarini kengaytirishga qaratilgan.
